ΚΡΙΤΙΚΗ ΓΙΩΡΓΟΥ ΔΕΛΙΟΠΟΥΛΟΥ

Το μικρό μέγεθος αποτελεί μια πρώτης τάξεως πρόκληση για έναν συγγραφέα διηγημάτων, καθώς καλείται να συμπυκνώσει μέσα σε λίγες μόνο σελίδες όλη την πλοκή με τις ανατροπές της, τις ιδέες και τα χαρακτηριστικά των ηρώων του. Απ’ αυτή την άποψη η δεύτερη συλλογή διηγημάτων της Τίνας Κουτσουμπού Του καιρού γυρίσματα από τις εκδόσεις Διάνυσμα αποτελεί μια ενδιαφέρουσα και αξιόλογη συγγραφική πρόταση.

Σ’ αυτή τη δεύτερη συλλογή η συγγραφέας πιάνει το νήμα της συνέχειας από την πρώτη της συλλογή διηγημάτων (Ο Καινούριος, εκδόσεις Γαβριηλίδης) και επανέρχεται με οκτώ νέα διηγήματα.

Καταρχάς, τα διηγήματα εκτυλίσσονται στα πλαίσια του σύγχρονου ιστορικού γίγνεσθαι, το οποίο όμως φωτίζεται μέσα από προσωπικές ιστορίες και στιγμές. Το φόντο είναι η Ελλάδα και η Κύπρος του σήμερα, με τη βαθιά οικονομική κρίση, την ανεργία, τους πρόσφυγες και τα φαντάσματα του παρελθόντος να βρίσκονται σε πρώτο πλάνο. Μόνο το διήγημα Ο ένοικος κινείται με πολύ εύστοχο και ενδιαφέροντα τρόπο μεταξύ πραγματικότητας και ονείρου, μεταξύ συνειδητού και υποσυνείδητου.

Οι χαρακτήρες των ιστοριών είναι απλοί άνθρωποι της διπλανής πόρτας: άνεργοι, ζητιάνοι, πρόσφυγες, ένας γιατρός στην άγονη γραμμή, πετυχημένοι μεσήλικες, ηλικιωμένοι, μια καρκινοπαθής που πολεμά τον θάνατο, νέοι φορτωμένοι με όνειρα, παιδιά με αθώο βλέμμα. Αν και το μικρό μέγεθος δεν επιτρέπει τη βαθιά ψυχογράφησή τους, ωστόσο κινούνται άνετα και με ανεπιτήδευτο τρόπο ανάμεσα στο αντιθετικό δίπολο τραγικότητας και ελπίδας. Η Τίνα Κουτσουμπού μας εισάγει στο σύμπαν των ηρώων της με μια ευαίσθητη, λυρική και ποιητική γραφή, η οποία κουβαλά την ευχάριστη πατίνα ενός διαχρονικού ρομαντισμού.

 Η χρήση της πρωτοπρόσωπης αφήγησης σε ορισμένα διηγήματα προσδίδει τη δύναμη της προσωπικής εξομολόγησης στις συγκεκριμένες ιστορίες. Επιπλέον, η ισορροπημένη και εύστοχη χρήση ποικίλων αφηγηματικών τρόπων (δυνατές αφηγήσεις, παραστατικές περιγραφές, σχόλια που φωτίζουν τους χαρακτήρες και τα βιώματά τους), η χρήση εικόνων που κινητοποιούν πολλές διαφορετικές αισθήσεις και η λιτότητα των εκφραστικών μέσων καταδεικνύουν τη συγγραφική επιδεξιότητα της Τίνας Κουτσουμπού. Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι λείπουν οι ανατροπές. Ωστόσο, νομίζω ότι αυτός δεν είναι ο στόχος των ιστοριών της, να εντυπωσιάσει δηλαδή μπερδεύοντας τον αναγνώστη

Όπως αναφέρει και στο οπισθόφυλλο, τα διηγήματά της μιλούν για τις «αδιαπραγμάτευτες ανθρώπινες αξίες όπως η φιλία, η αλληλεγγύη, η ανθρωπιά αλλά και η αγάπη για τη μάνα και τη γενέθλια γη, σταλάζοντας μες στην ψυχή μας άφθονες σταγόνες αισιοδοξίας για το μέλλον». Τελειώνοντας το βιβλίο, τα οκτώ διηγήματα από τη συλλογή Του καιρού γυρίσματα αφήνουν στον αναγνώστη μια αίσθηση ανάτασης, λες κι αγγίζει την ελπίδα.

Δελιόπουλος Γιώργος

(ποητής – Δρ. Φιλόλογος)